یک فروشگاه لباس های زنانه در ولایت هرات. نام این فروشگاه " زیبا " است اما به انگلیسی نوشته شده. تصور کنید این زن انگلیسی نمی داند و می خواهد نام این فروشگاه را به یکی از اعضای فامیلش بگوید، چقدر برایش سخت خواهد بود؟ اگر هم نامش را یاد بگیرد شاید تلفظ نام این فروشگاه برایش آسان نباشد.
تنها لوحه این فروشگاه و یا آن فروشگاه نیست که برای خیلی از مردم غیر قابل درک و خواندن است، لوحه های زیادی از این دست را امروزه می توان در افغانستان دید؛ تا جایی که وقتی وارد برخی از بازارها می شوی فکر می کنی از افغانستان خارج شده ای. مثلا مالک این فروشگاه میتوانست خیلی راحت بنویسد "فروشگاه انتخاب" هم زیبا تر بود، هم به زبان مردمی بود که از این فروشگاه خرید می کنند.
شما خطی را که به دری روی لوحه این فروشگاه نوشته است چه می خوانید ؟ بله " جنتل من" به زبان انگلیسی به معنی " آقا "، برخی از مالکان دکانها برای جلب مشتری اینگونه لوحه ها را نصب می کنند.
نه تنها انگلیسی خودش را به قلب زبانهای بومی افغانستان زده است بلکه طرز تلفظ و نوشتار همسایه های نیز تاثیر چشمگیری برگویش و نوشتار معمول افغانستان گذاشته است. تا چند سال پیش کلمه "پیرایش" بر لوحه هیچ یک از سلمانی های شهر هرات دیده نمی شد؛ اما حالا خیلی جاها به چشم می خورد.
اگر خط دری یا پشتو و انگلیسی برخی از لوحه ها را برای فردی که نمی تواند بخواند، بخوانیم فکر می کند که دو یا سه بار برایش تکرار کرده ای، چون به دری یا پشتو هم تلفظ کلمه انگلیسی را می نویسند. با آنکه بر علاوه نوشتار انگلیسی این لوحه را با الفبای دری هم "تکنالوجی زون" نوشته اند، باز هم فهم آن برای یک خواننده متوسط دری یا پشتو زبان دشوار است.
تنها مشکل این نیست که کلمه های انگلیسی در لوحه ها با الفبای دری یا پشتو نوشته می شوند. بلکه در خیلی از تابلوها از دو زبان متفاوت کلمه هایی را یکجا کرده و با الفبای دری و پشتو می نویسند. مثلا لوحه این تانک تیل در غزنی که "شمس العارفین پمپ استیشن" است.
گاهی شیرین کاری های لوحه نویسان به حدی میرسد که سه کلمه از سه زبان مختلف را به الفبای دری یا پشتو می نویسند. مثل لوحه این شفاخانه خصوصی که " الخدمت کمپلکس روغتون: است. افزایش اینگونه لوحه ها در چند سال اخیر باعث شده است که سر و صدای شمار زیادی از فرهنگیان داخل افغانستان بلند شود. به گفته آنها وزارت اطلاعات و فرهنگ باید بر نوشتار لوحه ها نظارت کند.
در کابل و شهرهای دیگر افغانستان لوحه هایی که از ترکیب زبان و رسم الخط اردو و انگلیسی بوجود آمده اند کم نیستند. مثلا در لوحه این دکان سمنت فروشی که "شیر براند" نوشته شده است. به باور شماری از فرهنگیان افغانستان لوحه ها در هر کشور بخشی از فرهنگ یک جامعه به شمار می روند.
در ولایت های جنوبی افغانستان به خاطر نزدیکی با پاکستان، لوحه ها بیشتر تاثیر پذیر از زبان اردو هستند. برخی از دکان داران می گویند تابلوهایشان را به خاطر ارزان بودن در پاکستان تهیه کرده اند. گفته می شود که در ولایت قندهار تنها سه لوحه نویسی وجود دارد.
تنها مراکز خرید، دکانها و شرکت ها نیستند که لوحه هایشان مشکل نوشتاری دارد، حتی برخی از موسسات آموزش عالی نیز لوحه هایشان این مشکل را دارند. مثل لوحه این موسسه آموزشی در قندهار.(در عکس)
برخی از شرکت ها و دکانها هم کار را یکسره می کنند و لوحه هایشان را فقط به زبان انگلیسی می نویسند. حالا شما اگر در افغانستان زندگی می کنید و می خواهید بدانید روی این لوحه چه چیزهایی نوشته شده؛ اول باید بروید انگلیسی یاد بگیرید و بعدا آن را بخوانید.
با این همه بازار لوحه نویس ها در افغانستان گرم است و تعداد مراکز چاپ و تولید لوحه های برقی نیز رو به افزایش است. وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان تا کنون چند بار اعلام کرده است لوحه هایی که نصب می شوند باید با معیارهای زبانی برابر باشند. اما نظارتی بر لوحه نویسی ها و لوحه ها به شکل درست و پیگیر وجود ندارد. حتی شاید برخی از لوحه نویس ها در افغانستان سواد کافی و جواز کار هم نداشته باشند.
![](http://s2.picofile.com/file/7845726020/New_Baner_4_d_Site_2.gif) |
![](http://s2.picofile.com/file/7650851612/Baner_RAPYAGAP_Tk.gif) |
نظرات شما عزیزان: